ಮಾ.4ರಂದು ಆಯತೊಲ್ಲಾ ಅಲಿ ಖಮೇನಿಗೆ ಅಂತಿಮ ವಿದಾಯ: ಯುದ್ಧದ ಮಧ್ಯೆ ನಡೆಯುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನ
ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವನ್ನು ನಡುಗಿಸಿರುವ ಸುದ್ದಿಯೇ ಇದು. ಇರಾನ್ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನಾಯಕ Ayatollah Ali Khamenei (86) ನಿಧನದ ಬಳಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಈಗ ಟೆಹ್ರಾನ್ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿವೆ. ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದ ಖಮೇನಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಆಗಿದ್ದು ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳಾಗಿವೆ. ಮಾ.4ರಂದು ಟೆಹ್ರಾನ್ನಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ನೆರವೇರಲಿವೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಅಲ್ಲ. ಇದು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಕ್ಷಣ. ಯುದ್ಧದ ಹೊಗೆ ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಮ್ಮಿಯಾಗದಿರುವಾಗಲೇ ಈ ಅಂತಿಮ ವಿದಾಯ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಇತಿಹಾಸದ ವಿಶಿಷ್ಟ ತಿರುವು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
ಟೆಹ್ರಾನ್ನಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಭದ್ರತೆ – ಮೊಸಲ್ಲಾದಲ್ಲಿ ಜನ ಸಾಗರ
ಟೆಹ್ರಾನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ Imam Khomeini Mosalla ಇಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ್ದ ಖಮೇನಿ, ಇಂದು ಅದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ವಿದಾಯ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಯದ ಪ್ರಕಾರ ರಾತ್ರಿ 10 ಗಂಟೆಗೆ (1830 GMT) ಅಂತಿಮ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ. ಕಳೆದ ಮೂರು ದಿನಗಳಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಸಾಲುಗಟ್ಟಿ ನಿಂತು ತಮ್ಮ ನಾಯಕನಿಗೆ ಅಂತಿಮ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಟೆಹ್ರಾನ್ ನಗರದೆಲ್ಲೆಡೆ ಭದ್ರತೆ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೈನಿಕ ಪಡೆಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಗಾರ್ಡ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳು ಹೈ ಅಲರ್ಟ್ನಲ್ಲಿವೆ. ಯುದ್ಧದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅಪ್ರಿಯ ಘಟನೆ ನಡೆಯದಂತೆ ವಿಶೇಷ ಕಾವಲು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಇಸ್ರೇಲ್–ಅಮೆರಿಕ ದಾಳಿ: ಯುದ್ಧದ ತಿರುವು
2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 28ರಂದು ನಡೆದ ದಾಳಿ ಈ ಘಟನೆಗೆ ತೀವ್ರ ತಿರುವು ನೀಡಿತು. ಇರಾನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು. ಅಮೆರಿಕ ಸಹ ಸೈನಿಕ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿದೆಯೆಂದು ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಈ ದಾಳಿಯ ಬಳಿಕ ಇರಾನ್ ಸರ್ಕಾರ ಖಮೇನಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮಾರ್ಚ್ 1ರಂದು ಅವರ ನಿಧನವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸುದ್ದಿ ಹೊರಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಇರಾನ್ನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡಿತು.
ಇಸ್ರೇಲ್ ತನ್ನ ಕ್ರಮವನ್ನು ‘ಭದ್ರತಾ ಕ್ರಮ’ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇರಾನ್ನ ಮುಂದಿನ ನಾಯಕನಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅಂತ್ಯ ಎದುರಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಇದು ಯುದ್ಧ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಗ್ರಗೊಳ್ಳುವ ಸೂಚನೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಖಮೇನಿ: ವಿವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ
1989ರಿಂದ ಇರಾನ್ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನಾಯಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದ ಖಮೇನಿ, ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅವರು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಸೈನ್ಯ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ, ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ—ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲೂ ಅಂತಿಮ ಮಾತು ಅವರದ್ದೇ.
2023ರಲ್ಲಿ ಹಮಾಸ್ ದಾಳಿಯನ್ನು ಅವರು ‘ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರಿಂದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿರೋಧ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿತ್ತು. 2024ರಲ್ಲಿ ಟೆಹ್ರಾನ್ನಲ್ಲೇ ನಡೆದ ಮಹಾಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಆ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಅವರ ಈ ನಿಲುವು ಇಸ್ರೇಲ್–ಇರಾನ್ ವೈಷಮ್ಯವನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿತು. ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಚಯವಾಗಿದ್ದ ಸಂಘರ್ಷ 2026ರಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ದಾಳಿಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತು.
40 ದಿನ ಶೋಕಾಚರಣೆ – ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿ
ಇರಾನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕರ ನಿಧನದ ಬಳಿಕ 40 ದಿನಗಳ ಶೋಕಾಚರಣೆ ಆಚರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಖಮೇನಿ ನಿಧನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ 40 ದಿನ ಶೋಕಾಚರಣೆ ನಡೆಯಲಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಶಾಲೆಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಿದೆ. ಆದರೆ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ಕುರಿತು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ಘೋಷಣೆ ಆಗಿಲ್ಲ. ಭದ್ರತಾ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಮೆರವಣಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಯುದ್ಧದ ಪ್ರಭಾವ – ಜಾಗತಿಕ ಆತಂಕ
ಈ ಯುದ್ಧ ಕೇವಲ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕ ನೇರವಾಗಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಇರಾನ್ ಪ್ರತಿದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ವಾಯುನೆಲೆಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಹರಿದಾಡುತ್ತಿವೆ. ಒಂದು ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನವನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ತಾರಕಕ್ಕೇರಿದೆ.
ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ಜಾಗತಿಕ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕುಸಿತ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಈ ಸಂಘರ್ಷದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಕ್ಷಣ ಶಾಂತಿ ಮಾತುಕತೆ ಆರಂಭಿಸುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿವೆ.
ಮುಂದಿನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನಾಯಕ ಯಾರು?
ಖಮೇನಿ ನಿಧನದ ನಂತರ ಇರಾನ್ನ ಮುಂದಿನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನಾಯಕ ಯಾರು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಇರಾನ್ನ ‘Assembly of Experts’ ಹೊಸ ನಾಯಕರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹೆಸರುಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಯುದ್ಧದ ಮಧ್ಯೆ ನಡೆಯುವ ಈ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇರಾನ್ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಬಹುದು.
ಹೊಸ ನಾಯಕ ಕಠಿಣ ನಿಲುವು ತಾಳುತ್ತಾರಾ? ಅಥವಾ ಶಾಂತಿ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರಾ? ಎಂಬುದು ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
ಟೆಹ್ರಾನ್ – ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಕ್ಷಿ
ಇದೇ Tehran ನಗರದಲ್ಲಿ ಖಮೇನಿ ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಸ್ರೇಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಕಾರದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲೇ ಇಂದು ಅವರ ಅಂತಿಮ ವಿಧಿವಿಧಾನ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಇತಿಹಾಸದ ವಿಚಿತ್ರ ತಿರುವು.
ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಸೇರಿ ಕಣ್ಣೀರಿನ ನಡುವೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿವೆ. ಯುದ್ಧದ ಹೊಗೆ, ಸೈನಿಕ ವಾಹನಗಳು, ಭದ್ರತಾ ತಪಾಸಣೆ—ಇವೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರ ಜಗತ್ತಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.
ಸಮಾರೋಪ: ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಭವಿಷ್ಯ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ?
ಮಾ.4ರಂದು ನಡೆಯುವ ಈ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ವಿಧಿವಿಧಾನವಲ್ಲ. ಅದು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಘಟ್ಟವೂ ಆಗಬಹುದು. ಖಮೇನಿ ನಿಧನದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಶೂನ್ಯತೆ ಇರಾನ್ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ಯುದ್ಧ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆಯಾ? ಅಥವಾ ಹೊಸ ನಾಯಕತ್ವ ಶಾಂತಿ ಮಾರ್ಗ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆಯಾ? ಜಾಗತಿಕ ಸಮುದಾಯ ಕಾತರದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.
ಒಂದೇ ವೇಳೆ ಇದು ಇತಿಹಾಸದ ಪಾಠವೂ ಆಗಿದೆ—ಶಕ್ತಿ, ಪ್ರತಿಕಾರ, ರಾಜಕೀಯ ತತ್ವಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದು ದಿನ ಅಂತಿಮ ವಿದಾಯದ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುತ್ತವೆ.
ಟೆಹ್ರಾನ್ನ ಮೊಸಲ್ಲಾದಲ್ಲಿ ಇಂದು ನಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಕೇವಲ ಇರಾನ್ ಜನರ ಭಾವನೆಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಜಗತ್ತಿನ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೂ ಒಂದು ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಿದೆ.